Circulair bouwen met gevoel

Circulaire kantoorruimte Amsterdam

Een van de Green Deals is Circulair bouwen. Ondanks de naam blijkt dat in de praktijk een opgave die meer is dan alleen naar de materialisatie van gebouwen kijken. “Het vraagt om een andere instelling, breed samenwerken en buiten de gebaande paden denken”, vertelt Martine Verhoeven van Royal HaskoningDHV als we elkaar spreken over het nieuwe Royal HaskoningDHV-kantoor en de creatieve broedplaats, Contact Amsterdam.

In Amsterdam transformeerde Royal HaskoningDHV samen met Micha Wijngaarde en BAM een voormalige autogarage tot een urban kantooromgeving, een bedrijfsverzamelgebouw waar creatieve denkers en makers samenkomen. Anders dan bij de meeste renovatie- en transformatieopgaven lag bij dit project de nadruk niet uitsluitend op de energetische aspecten van het gebouw, maar koos Royal HaskoningDHV er bewust voor om circulariteit ook als uitgangpunt te nemen. “Onze definitie van circulariteit is maximaal waardebehoud van producten en grondstoffen in het gebouw. Dat kan onder meer door de levensduur te verlengen en remontabel te bouwen, onnodig materiaalgebruik tegen te gaan, en te kijken naar de verwerkingsmogelijkheden aan het eind van de cyclus.”

Vier thema’s

Bij de transformatie werd ingezet op vier thema’s: energie, gezondheid, flexibel gebruik en circulair materiaalgebruik. Vraag is echter: is het gelukt om die ambities met elkaar te verenigen? Frits Smedts: “Het gaat altijd om het vinden van de juiste balans. Een thema als energie gaat namelijk niet per definitie samen met circulair materiaalgebruik. En ook logistiek zijn er uitdagingen. Zo wilden we een tweedehands koelinstallatie gebruiken. Echter, het contract met de aannemer was nog niet getekend en toen dat wel het geval was had de koelinstallatie al een ander onderkomen gevonden. Daardoor is de huidige oplossing overgedimensioneerd en zullen we verder zoeken naar een passende oplossing.”

Bijzonder

Op andere terreinen lukte het heel goed om de visie gestalte te geven. “Bureaubladen zijn akoestische panelen geworden, oude bouwketen dienen als nieuwe vergaderruimtes en in het pand zijn ook tweedehands radiatoren, LED-armaturen en deuren gebruikt”, aldus Verhoeven. Wat daarnaast bijzonder is dat de BAM als hoofdaannemer bereid was, om een waarde ‘na gebruik’ aan de materialen toe te kennen. “Zeker omdat circulariteit nog niet in het DNA van de bouw verweven zit en het niet zeker is hoe de markt voor gebruikte bouwmaterialen zich de komende jaren ontwikkelt, is dat bijzonder. Wat we hier realiseerden is voor de sector behoorlijk nieuw. Dat merkten we bijvoorbeeld bij de zoektocht naar gebruikt materiaal; er is nog geen goedwerkende database voor tweedehands materiaal.”

Het gevoel

Royal HaskoningDHV blijft de komende jaren nauw bij Contact Amsterdam betrokken. Smedts: “Het is een waardetoevoegend proces, waar we niet uitstappen. Bovendien is een gebouw niet klaar als het operationeel is. Ook in de exploitatiefase willen we leren.” Maar er is nog een andere reden. “Die is minder goed in woorden en cijfers te vatten: het gevoel! De creatie van Contact resulteerde zo veel positieve emoties en beleving op dat we samen met de gebruikers van de broedplaats willen blijven innoveren.”