De waarde van circulaire verdienmodellen voor de circulaire economie

''
Nieuws |
Beeld: ©Remco Zwinkels

Hoe kunnen we de overgang naar een circulaire economie versnellen? Met die vraag houdt Copper8 zich bezig. Het duurzame adviesbureau is een van de deelnemende partijen aan de Green Deal Circulair Inkopen 2.0. Het onderzoekt hoe dat mogelijk is met circulaire verdienmodellen. De eerste bevindingen van het onderzoek zijn voorgelegd aan dwarsdenkers op 16 januari 2019 tijdens de Week van de Circulaire Economie

Volgens Copper8 gaat de transitie naar een circulaire economie sneller als producenten langer verantwoordelijk zijn voor hun producten. “Dus een producent blijft eigenaar van de koptelefoon en de wasmachine”, zegt Sven van Aspert, medewerker Circulaire Verdienmodellen. “En dat die ook zorgt voor het onderhoud, de terugname en de vernieuwing aan het eind van de levensduur. In plaats van een product verkopen en geen zicht hebben op wat er daarna mee gebeurt, zoals nu het geval is.” Daarmee is er een prikkel om de verantwoordelijkheid te nemen en te zorgen voor een lange levensduur van hun producten.

Gat tussen beleid en uitvoering

De producentenverantwoordelijkheid verlengen, kan in de ogen van Van Aspert het beste door circulaire verdienmodellen te gebruiken. Zoals huur, lease, pay-per-use, koop-terugkoop of een product/dienstcombinatie. De EU Circular Economy package onderschrijft het belang van deze zogenoemde Extended Producer Responsibility. Van Aspert: “Helaas zien we in de praktijk nog een gat tussen het beleid en de uitvoering daarvan. Dit komt omdat er barrières zijn, onder meer op juridisch en financieel vlak. We willen dat er transparantie komt: welke barrières zijn dat precies en hoe kunnen we die wegnemen?”

Gebrek aan transparantie

Bij het onderzoek betrok Copper8 diverse bedrijven uit verschillende sectoren. Het bureau vroeg ze onder meer hoe zij hun circulaire verdienmodel in praktijk hebben gebracht. En wat de reden is om voor dat verdienmodel te kiezen.

Van Aspert merkte dat bedrijven vaak niet goed op de hoogte zijn van de wetgeving of de fiscale regels. “Zo gebruiken witgoedproducenten in de regel de publicatie van de branchevereniging om de levensduur van producten te bepalen. Daar stemmen ze hun financiering op af. Dat is jammer want sommige producten kunnen veel langer mee. En de wet schrijft hier niets over voor, alleen de Belastingdienst. Dat is dus een goed voorbeeld van het gebrek aan transparantie die in onze maatschappij bestaat. Dat staat een circulaire economie in de weg.”

Opschaling vaak een probleem

In een werksessie op 16 januari  2019 presenteerde Copper8 de eerste bevindingen. Ook haalden ze en reacties hierop op. “Een waardevolle middag met ondernemers, studenten en dwarsdenkers”, aldus Van Aspert. “Naar voren kwam dat er nog diverse barrières zijn, waar we aan moeten werken. Zo is de opschaling van projecten vaak een probleem. Bijvoorbeeld een partij die koffiezetapparaten in de markt zet, moet fors investeren voor de inkoop ervan. Als de consument zeg tien euro per maand betaalt voor het gebruiksrecht, is de terugverdientijd lang. Daarmee wordt een bedrijf met zo’n mooi circulair concept minder interessant voor investeerders, terwijl die juist die extra financiering nodig heeft om te kunnen opschalen. We gaan dus nog onderzoeken welke oplossingsrichtingen mogelijk zijn, zodat we voor alle partijen een win-winsituatie creëren.”

Kennisontwikkeling in stroomversnelling

Een goede toepassing van circulaire verdienmodellen is inkooptrajecten. “Opdrachtgevers en leveranciers moeten dan wel begrijpen hoe circulaire verdienmodellen werken, en wat de consequenties voor hen zijn. Daarom willen we ondernemers informeren over het gebruik van een circulair verdienmodel”, vervolgt Van Aspert. “Als daardoor een toenemend aantal organisaties hun producten met een circulair verdienmodel in de markt zet, heeft dat voordelen voor de Green Deal Circulair Inkopen 2.0. Er zijn dan immers meer aanbieders op de markt van circulair inkopen. We verwachten dan ook dat de kennisontwikkeling over het hoogwaardig hergebruiken van producten in een stroomversnelling raakt.”

Meer weten?

Downloads