Lessons learned bij Green Deal Pilots Regionale Energiestrategieën

06 GD Regionale Energie Strategieën

Een regionale samenwerking op het gebied van energietransitie. Dat is het doel van de Green Deal Pilots Regionale Energiestrategieën. De deal liep af op 1 september 2017 dus tijd om de balans op te maken. Wat hebben de 5 pilotregio’s geleerd? Op het slotcongres op 5 oktober zijn de resultaten gepresenteerd en de lessons learned gepubliceerd via de website. José Andringa, senior adviseur bij RVO, onder meer over het belang van monitoring.

Op 5 oktober vond het slotcongres plaats van de Green Deals Pilots Regionale Energiestrategieën. Het congres werd goed bezocht. Dagvoorzitter was Meindert Smallenbroek, directeur Energie & Omgeving bij het ministerie van Economische Zaken. Ruud Schuurs en Anne Marieke Schwencke van AS I-Search, die 5 pilotregio’s hebben gemonitord, presenteerden de lessons learned.

Beweging op gang brengen

Ruim een jaar hebben de 5 pilotregio’s, te weten West-Brabant, Hart van Brabant, Midden-Holland, Fryslân en Drechtsteden, aan een regionale energiestrategie gewerkt. “Van meet af aan was de bedoeling dat deze regio’s van elkaar zouden leren, maar de vraag was: hoe gaan we dat doen?”, zegt Andringa. “Daarom hebben we enerzijds een Community of Practice georganiseerd waarin partijen gaandeweg van elkaar konden leren. Daarnaast hebben we een uitgebreide monitoring laten uitvoeren, niet om te evalueren maar om de processen in kaart te brengen. En te bezien of we daarmee ook echt een beweging op gang brengen.”

Monitoring van belang

Andringa heeft het gevoel dat monitoring vaak een activiteit is die er bij Green Deals bij inschiet. “Betrokkenen vinden het lastig of weten niet hoe ze het moeten aanpakken. Maar het is van groot belang om wel te monitoren. Het helpt betrokkenen zelf om bevraagd te worden en het helpt anderen die eenzelfde soort proces willen organiseren.” Dat geeft inzicht in wat de regio’s nodig hebben om de ambities daadwerkelijk te kunnen uitwerken. De belangrijkste leerervaringen tot nu toe zijn samengevat als lessen voor de regio’s die de energietransitie nog gaan maken. “Deze liggen op het eerst gezicht voor de hand. Maar in de praktijk zie je dat het tóch vaak niet gebeurt.”

Enkele lessen voor andere regio’s

Andringa noemt enkele geleerde lessen:

Les 1. “Is iedereen aan boord? Verwerf commitment voor het strategieproces door aan te sluiten op de cultuur en structuur van de regio. Maak een strategie: een lange samenwerking en stevige relaties. En maak het niet moeilijker dan nodig is, sluit aan bij de netwerken die er al zijn.”

Les 2. “De juiste persoon op de juiste plek. Zorg voor een heldere en krachtige projectorganisatie. Denk breed, een wijde blik verruimt het denken. Stem voortdurend af, want je weet niet waar je uitkomt, alleen waar je naartoe werkt. Sta open zodat je nieuwe oplossingen kunt zien.”

Les 3. “Maak de mogelijkheden inzichtelijk, maar wees voorzichtig met het maken van een kaart: mogelijkheden worden al gauw als waarheden gezien als je ze (te) zichtbaar maakt. In Energie- en Ruimte-ateliers is de verbinding gemaakt tussen de energie-opgave en ruimtelijke ordening. Het intekenen van zonnepanelen en windmolens op een kaart voor 2050 maakt inzichtelijk hoeveel ruimte er nodig is. Dat kan nogal gevoelig liggen. Bovendien ontbreekt hierbij vaak de context.”

Andringa besluit met nog een les voor iedereen die bezig is met een Green Deal, waarbij de betrokkenen verdere verspreiding beogen: “Zorg voor reflectie tussentijds en leg vast wat je leert. Maak bijvoorbeeld een procesbeschrijving, of gebruik de tijdlijnmethode.”

 

Ruud Schuurs en Anne Marieke Schwencke van AS I-Search hebben uit de monitoring 12 lessen voor een regionale energiestrategie gedestilleerd. Deze lessen zijn te vinden in de publicatie Slim Schakelen.

 

Foto Green Deal Pilots Regionale Energiestrategieën: Meindert Smallenbroek