Minder uitstoot van machines in de bouw dankzij Het Nieuwe Draaien

Het nieuwe draaien
Nieuws |

Ongeveer 8% van de CO2- en 9% van de stikstofuitstoot komt van mobiele werktuigen. De Green Deal ‘Het Nieuwe Draaien’ richt zich op schone zuinige machines door bewuster gebruik en duurzaam inkopen. En met die bewustwording gaat het de goede kant op. Daarmee ronden de partijen hun Green Deal met een gerust hart af.

Graafmachines en bulldozers op bouwplaatsen, tractoren op het land: bij elkaar stoten mobiele werktuigen jaarlijks 2 megaton CO2 uit. “Dat is niet het enige probleem”, kaart Albert Lusseveld aan, programmamanager van de Green Deal. “In steden is er sprake van geluidsoverlast en fijnstofuitstoot door mobiele werktuigen. En bij Natura 2000-gebieden speelt nu het probleem met stikstof. De aandacht hiervoor is de laatste jaren sterk toegenomen. En daarmee de noodzaak iets te doen aan de emissies van mobiele werktuigen.”

Focus op gedrag, machines en brandstof

In 2016 startte de Green Deal. “De focus ligt onder meer op brandstofbesparing”, zegt Lusseveld. “Om het gedrag van huidige en toekomstige professionals daarop aan te passen, hebben we bestaande opleidingen aangevuld en nieuwe trainingen opgezet.” De Green Deal richt zich ook op de machines en brandstoffen. “Er komen steeds meer energiezuinige en schone alternatieven op de markt. Zoals hybride of volledig elektrische machines, nu ook voor het grotere segment. De eerste waterstofaangedreven rupsgraafmachine is onlangs gelanceerd. En vrijwel al het materiaal kan inmiddels draaien op biobrandstoffen in plaats van diesel.”

Duurzaam inkoopbeleid

Het Nieuwe Draaien put winst uit de wisselwerking tussen mens, machine én omgeving. “Dat is ook de werkomgeving. Hoe zorg je bijvoorbeeld voor een slimme opstelling van je machines om zo effectief mogelijk te werken? Wat zijn de fysieke condities? Gebruik je wel rijplaten voor een stabiele ondergrond? Schakel je de ecomodus in?” Minstens zo belangrijk is het meer overdrachtelijke terrein van beleid en regelgeving. Kan de overheid niet als launching customer de toon zetten met een duurzaam inkoopbeleid? “Dan eis je in de aanbesteding van een bouwproject bijvoorbeeld dat 50% van het materiaal emissieloos is. Of dat alle medewerkers op het bouwterrein een training in Het Nieuwe Draaien hebben gevolgd.”

Haalbare en betaalbare maatregelen

Een brede coalitie van bouwbedrijven, brancheorganisaties, leveranciers, gemeenten en kennisorganisaties zorgden binnen de Green Deal dat inkoopcriteria haalbaar en betaalbaar bleven. “Je kunt echt nog niet eisen dat al het werk elektrisch gebeurt”, stelt Lusseveld. “Daarvoor is het aanbod nog te klein en te duur. In de Green Deal keken we juist met de hele keten naar wat wel haalbaar en succesvol is als het gaat om gedrag, machines en brandstoffen. Dit leidde onder meer tot een handreiking voor inkopende overheden met nieuwe duurzame aanbestedingscriteria. En een aangepaste CO2-prestatieladder, waarmee je de CO2-prestaties van materieel kunt aantonen, wat bij aanbestedingen wenselijk kan zijn.”

Succesvol einde

De Green Deal eindigde 14 juli met een online slotevent en leverde naast een eindrapportage ook een mooi overzichtelijk magazine op. “Of het succesvol is geweest? Er zijn concrete resultaten, zoals de nieuwe inkoopcriteria, trainingen en verschillende haalbaarheidsonderzoeken en demonstratieprojecten met nieuwe machines en brandstoffen. Daarnaast is de toegenomen bewustwording een groot winstpunt. Bij zowel overheden als bedrijven staat emissiereductie van mobiele werktuigen meer dan ooit op de agenda. Nieuwe marktinitiatieven zien het licht. Die nemen het stokje over.” Een voorbeeld is De Groene Koers, een initiatief van Bouwend Nederland, CUMELA en BMWT, om toe te werken naar een uitstootvrije bouw-, infra- en groensector in 2030. Verder hebben 3 marktpartijen aanzet gegeven tot het Emissieloos Netwerk Infra, dat emissieloos bouwen in 2026 mogelijk wil maken.

Meer weten?