Nieuwe nationale koolstofmarkt maakt weg vrij voor extra CO2-reductie

Nationale koolstofmarkt
Nieuws |

Nederland spant zich in om de CO2-uitstoot te verlagen. Het EU-emissiehandelssysteem (ETS) helpt de grote industrie en energiesector. In andere sectoren is er ook beleid. Maar op een groot aantal terreinen, zoals de landbouw en transport, blijven mogelijkheden onbenut. De onlangs afgeronde Green Deal ‘Pilot Nationale Koolstofmarkt’ brengt daar verandering in. Door enthousiaste projectontwikkelaars en verkoop van certificaten krijgt emissiereductie concrete, financiële waarde en dit helpt CO2-reductie vooruit.

“Het opzetten van een nationale koolstofmarkt kent een lange voorgeschiedenis”, zegt Wytze van der Gaast, adviseur bij kenniscentrum JIN Climate and Sustainability en directeur van de Stichting Nationale Koolstofmarkt. “In 1997 ontstond het Kyoto-klimaatprotocol om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen. Een van de maatregelen was het opzetten van een internationale emissiehandel. In Europa is in het verlengde daarvan het ETS ontstaan, waar energie- en industriële bedrijven onder vallen.”

Certificaten voor CO2-reductie

Sectoren als de gebouwde omgeving, landbouw, natuurbeheer en transport doen niet mee aan het ETS. “Daardoor komen CO2-reducerende projecten daar moeilijker van de grond, als de overheid er geen beleid voor heeft”, zegt Van der Gaast. “Met een nationale koolstofmarkt kunnen we dit potentieel wel benutten. Het idee is dat projectontwikkelaars projecten opzetten en dat bedrijven daar via certificaten in kunnen investeren. Zij doen dat omdat ze hun CO2-emissies willen compenseren via Nederlandse klimaatprojecten. Het doel van de Green Deal was om hiervoor een nationale standaard op te zetten zodat je als investeerder zeker weet dat hetgeen op het certificaat staat ook werkelijk is gebeurd en door derden is gecontroleerd.” Voor borging van dit systeem werd eind vorig jaar vanuit de Green Deal de Stichting Nationale Koolstofmarkt (SNK) opgericht.

Vernieuwende projecten voor CO2-reductie

Bijna 20 partijen hadden destijds de Green Deal ondertekend: van de rijksoverheid tot milieuorganisaties en projectontwikkelaars. Die laatste groep wil via de nationale koolstofmarkt de benodigde investeerders aantrekken. “Het gaat bijvoorbeeld om het verhogen van het waterpeil in veenweidegebieden. Of het laten aangroeien van kwelders en schorren voor koolstofopslag, Een andere oplossing is om rioolwater te benutten voor verwarming. Of met een slimme bandenpomp voor een optimale bandenspanning bij auto’s te zorgen. “Binnen de Green Deal en SNK stellen we de emissiereductie van dit soort projecten vast en geven we er certificaten voor uit. Deze komen in een speciaal register.” Het register biedt investeerders zekerheid en maakt daarmee de financiering van projecten aantrekkelijk.

Kansen voor projecten en investeerders

Voor het opbouwen van het register hebben de Green Deal-partners ruim de tijd genomen. “Een certificaat moet namelijk heel eenduidig staan voor een bewezen hoeveelheid CO2-besparing”, zegt carbon specialist Jos Cozijnsen van adviesbureau Climate Neutral Group. “Zo kan de nieuwe markt tot interessante ontwikkelingen leiden. Allereerst hebben bedrijven de kans om verder te verduurzamen. Denk aan een kaasfabrikant die alle CO2-reducerende maatregelen al heeft benut. Als hij klimaatneutraal wil worden, kan hij certificaten van reducties elders kopen.  Ook aan de kant van de projectontwikkelaars zijn er kansen. Via de nationale koolstofmarkt kunnen ze hun innovaties in praktijk brengen en verbeteren. Zo kunnen zij zich ontwikkelen als koploper in een technologie waarmee ze bijvoorbeeld de internationale markt op kunnen.”

Marktwerking

Hoe de nationale koolstofmarkt zich gaat ontwikkelen, staat nog open. “Het doel is een actief aanbod en vraag naar certificaten. Misschien gaan we wel toe naar een soort veilingsysteem”, zegt Cozijnsen. “We moeten ervaren wat het beste gaat werken. Belangrijk is dat SNK aanstuurt op prijstransparantie: wat doet de prijs?” Volgens Cozijnsen is betrokkenheid van de rijksoverheid ook nodig. “Want hoe komen gerealiseerde CO2-reducties in de nationale koolstofmarkt terug in de nationale rapportages? Daarmee nemen immers de sectorale emissies af. Het rijk is dan ook blij met de nationale CO2-markt: die laat ziet wat er aan reducties via projecten in allerlei sectoren mogelijk is en maakt die projecten rendabeler."

Meer weten?