Verduurzaming van de zorg ontspringt ook op de werkvloer

zorg
Nieuws |

Terwijl de zorg zijn handen vol heeft aan de coronapandemie voert de sector ondertussen ook een strijd met een andere maar gerelateerde crisis. Onder de vlag van de tweede Green Deal wordt er een frontlinie gevormd tegen vervuiling en voor een gezonde leefomgeving. Niet alleen een groeiend aantal instanties, maar ook steeds meer professionals doen mee. Hoe verloopt deze groene revolutie top down en bottom up?

Cathy van Beek is kwartiermaker van de Green Deal ‘Duurzame zorg voor een gezonde toekomst’. In opdracht van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport jaagt ze partijen aan zich in te spannen op deze vier benoemde pijlers. “We richten ons op vermindering van de CO2-uitstoot in de sector en op circulair werken. We willen medicijnresten in het oppervlakte- en grondwater verminderen. En het gaat ons om een leefomgeving die de gezondheid van mensen bevordert.”

Meer dan 250 partijen

De Green Deal 2.0 is een voortzetting van een eerdere. “Van tientallen koplopers toen zijn we doorgegroeid naar meer dan 250 partijen waaronder grote brancheverenigingen. Denk bijvoorbeeld aan het Koninklijk Nederlands Normalisatie Instituut (NEN) of Zorgverzekeraars Nederland. Die zijn heel belangrijk voor een duurzaam inkoopbeleid. Ziekenhuizen hebben bijvoorbeeld tijdelijke richtlijnen gekregen waardoor het mogelijk werd om onder meer beschermende kleding veilig te kunnen hergebruiken, ook op corona-afdelingen.”

Milieubewuste professionals

De groei van de Green Deal gebeurt organisch en steeds meer vanuit de werkvloer. “Vorig jaar waren 180 deelnemers aan ons jaarlijks congres, dit jaar ruim 1.000, onder wie veel zorgprofessionals. Het zegt iets over hun enthousiasme om te verduurzamen. Ze zijn vaak zelf milieubewust en zien dan op hun werk hoe het beter kan. Individueel kunnen ze niet meer doen dan aankaarten, maar als ze samen als green team een plan maken, heeft dat wel degelijk invloed. Zo hebben ook allerlei beroepsgroepen zich al verenigd.”

Winnaar Duurzame Zorgprofessional

Jeroen Meijerink is een sprekend voorbeeld van een professional die verduurzaming in gang heeft gezet. In 2019 won hij de jaarlijkse verkiezing van Duurzame Zorgprofessional, georganiseerd door de Green Deal. “Als afdelingshoofd van de operatiekamers van het Radboud universitair medisch centrum heb ik alle ruimte deze afdeling te vergroenen. Dat is belangrijk, omdat de OK’s tot 30% van al het ziekenhuisafval produceren en in verhouding 6 keer meer energie verbruiken dan de rest van het ziekenhuis.”

50% energiebesparing

Al in 2016 zette Meijerink een programma op om onder meer bewustwording, duurzame inzetbaarheid en circulair werken te vergroten en energieverbruik en afval te verminderen. “Bijvoorbeeld door de luchtbehandelingsinstallatie ’s nachts uit te zetten zorgen we voor 50% energiereductie. We kijken of we een deel van de enorme hoeveelheid wegwerpartikelen kunnen vervangen door herbruikbare alternatieven. Specialisten hebben niet langer ieder hun eigen instrumentarium meer maar delen het. Daardoor heb je minder instrumenten nodig, dus hoef je minder te vervangen, te steriliseren en te repareren. Daarmee besparen we € 300.000, wat bewijst dat duurzaam niet duur hoeft te zijn. En we ontwikkelen een groene barometer om OK’s in Nederland te vergelijken met elkaar en van elkaar te leren.”

Groene OK

Wat gezaaid is in Nijmegen is inmiddels uitgegroeid tot het landelijke platform Groene OK. “Alle snijdende wetenschappelijke en beroepsverenigingen met specialisten en medewerkers die werkzaam zijn in de OK, zijn aangehaakt”, zegt Meijerink. “In oktober hebben alle partijen de Green Deal ondertekend en het platform formeel opgericht. Daarmee is verduurzaming voor de betrokkenen geen vrijblijvendheid meer.” Van Beek wijst ook op de verplichting. “Binnen de Green Deal komen de initiatieven van de sector zelf. In 2030 zal de monitor uitwijzen of we het met de vrijwillige routekaarten gaan halen om in 2050 ongeveer klimaatneutraal te zijn. Zo niet dan, verwacht ik een forse overheidsinterventie.”

Meer weten?

Green Deal ‘Duurzame zorg voor een gezonde toekomst’