De band tussen natuur en samenleving

Nederland heeft veel verschillende soorten natuur: duinen en zee, bossen, polders, rivieren, moerassen en heuvellandschap. Maar in de vorige eeuw is (wereldwijd) de rijkdom aan planten- en diersoorten achteruitgegaan en zijn natuurgebieden teruggedrongen. Gelukkig is er beleid gemaakt om deze dreigende ontwikkeling te keren. In Nederland heeft de Rijksoverheid in 2014 met maatschappelijke partners een natuurvisie ontwikkeld. Daarin staat dat de natuur niet meer wordt beschermd tegen de samenleving, maar dat er een verbinding tussen beide plaatsvindt.

Een rijke natuurlijke leefomgeving is namelijk onmisbaar voor onze gezondheid en ons welzijn. Het is fijner om in te wonen, werken en bewegen. Ook levert groen koelte in de zomer en absorbeert het fijnstof. Bovendien draagt een verscheidenheid aan natuur bij aan basale levensbehoeften zoals voedsel, water en zuivere lucht.

In de Natuurvisie gaat het dus ook om het behoud en de versterking van de biodiversiteit. Centraal staat de relatie tussen natuur, stad en omgeving. Door meer natuurlijke verbindingen tussen deze gebieden krijgen planten en dieren gemakkelijker toegang tot de stad, waardoor ons welzijn verbetert.

De Rijksoverheid wil dergelijke natuurlijke groene leefomgevingen daarom stimuleren. Het bedrijfsleven, maatschappelijke organisaties, kennisinstellingen en burgers heeft zij hierbij hard nodig. Gelukkig zijn er al veel partijen bezig. Ook (inter)nationale bedrijven, die het belang zien van duurzaam omgaan met natuurlijke hulpbronnen. Het is namelijk ook de bedoeling dat economische activiteiten meer ‘natuurinclusief’ worden. Dat betekent dat ondernemingen meer van de eigenschappen van de natuur gebruikmaken, zodat ze beter en goedkoper kunnen werken en de schade aan de natuur vermindert. In de tuinbouw kunnen bijvoorbeeld insecten als plaagbestrijders worden ingezet.

Ook steeds meer Nederlanders doen ‘groen’ werk, bijvoorbeeld via natuurorganisaties. De overheid juicht dit toe. Want juist door samenwerkingsverbanden tussen (Rijks)overheid, organisaties, ondernemingen en burgerinitiatieven kunnen de tegenstellingen tussen natuur, landbouw en wonen worden doorbroken. Landbouwers zetten nu al bloemrijke perceelranden in voor betere gewasteelt. In Amsterdam en Rotterdam komen steeds meer ‘groene’ daken, langs snelwegen verrijzen ecologische geluidswallen en aan de (rivier)oevers komt in het belang van hoogwaterbescherming steeds meer ruimte voor de natuur.

Een aantal initiatieven is inmiddels beklonken in Green Deals: